اعمال فشارهاى عباسيان ، تلاش گسترده‌اى در زمينهء ايجاد آگاهى عمومى نسبت به امامت و مسألهء غيبت حضرت مهدى ( عج ) در جامعهء شيعه آغاز كرد . در اين راستا بايد به فعاليت‌هاى ارزندهء علما شيعه در اين عصر نيز توجه خاصى شود كه در زمينهء آگاهى بخشى و اطلاع‌رسانى به شيعيان ، از طريق ارشاد و وعظ و يا تأليف و تصنيف كتاب‌هايى در همين باب ، اقدامات شايان توجهى انجام دادند . ب ) امام غايب و هدايتگرى جامعهء شيعه : امام دوازدهم عليه السّلام در غيبت صغرى ، به مقتضاى امامت خويش از طرق مختلف به هدايت و راهنمايى جامعهء شيعه مىپرداخت ؛ اين هدايتگرى گاه به صورت مستقيم و ديدارهاى شخصى و گاه به‌طور غيرمستقيم و با مكاتبه يا وكالت صورت مىگرفت . ديدارهاى مستقيم غيبت امام دوازدهم ( عج ) به‌معناى قطع كامل ارتباط شيعيان با امام عليه السّلام نبود ؛ اگرچه امام عليه السّلام از حضور فيزيكى و علنى در ميان مردم پرهيز مىكرد و افرادى را به‌عنوان نائب و سفير خود براى ايجاد ارتباط با شيعيان تعيين نموده بود ، ليكن در مواردى هم به‌طور مستقيم با برخى شيعيان ارتباط داشت . در دوران غيبت صغرى بسيارى از شيعيان ، عالمان و وكيلان موفق شدند با آن حضرت ديدار كنند . اين ديدارها مخفيانه و عموما در مكان‌هاى نامعلومى انجام مىگرفت تا افراد كمترى از آن آگاه شوند و در مواردى ضرورى صورت مىپذيرفت كه لازم بود حقايقى ، به‌ويژه در مسأله امامت و جانشينى بعد از امام يازدهم عليه السّلام ، به‌طور آشكار توسط امام عليه السّلام بيان شود و يا شبهات و شك و ترديدهاى به وجود آمده در اذهان شيعيان بر طرف گردد . اين ديدارها از چند جنبه حائز اهميت بود . مهم‌ترين جنبهء اين ديدارها ، معرفى حضرت مهدى ( عج ) به‌عنوان فرزند و جانشين امام يازدهم عليه السّلام بود . در عصر غيبت صغرى باتوجه به ظهور فرقه‌هاى